Weercolumn Ton Koppenol: 'bevroren voeten'

  Column

Een nieuwe column van Ton Koppenol: Elfstedentocht.

"Op 3 februari 1954 kon de 10e Elfstedentocht georganiseerd worden. Omdat de omstandigheden prima waren (goed ijs, zonnig en niet al te koud) wist de populaire onderwijzer uit Nijbeets, Jeen van den Berg, de tocht in een nieuwe recordtijd te volbrengen (7 uur 35 min.). Twee jaar later, om precies te zijn, op 14 feb. 1956 moest onder veel lastigere condities worden geschaatst (slecht ijs en erg koud). De 5 koplopers besloten, omdat ze talrijke ontberingen hadden moeten doorstaan, gezamenlijk over de finish te rijden. Hun eindtijd was 8 uur 46 min.

Hoewel de editie van 1956 zeer pittig was bleef die van 1940 qua zwaarte fier overeind. Maar dat het nog (veel) erger kon werd bewezen op 18 januari 1963. Winnaar werd Reinier Paping in een tijd van 10 uur en 59 min. 's Morgens vroeg werd gestart bij een temperatuur van tegen de -17 graden. Hoewel het ijs over het algemeen zeer slecht was leek het toch wel een klus te worden die goed te klaren moest zijn, want rond 9 uur in de ochtend was het kwik al gestegen naar ongeveer -4 bij niet al te veel wind. Rond 11 uur echter was de temperatuur weer gedaald naar -6 en dat bij een aantrekkende wind uit het noordoosten.

In de loop van die dag werd het alsmaar kouder in Friesland en de wind steeds sterker. Bovendien begon de dikke sneeuwlaag (20 cm.) te verstuiven waardoor het schaatsen nog meer bemoeilijkt werd. Enkele cijfers: van de ruim 500 wedstrijdrijders moest 90 procent onderweg afhaken. Verder wisten slechts 69 toertochters van de ruim 9000 die gestart waren de finish te halen. Eén van die 69 was de overbuurman van mijn schoonouders, nl. Piet Bos uit Strijen. Hij moest na afloop meteen naar het ziekenhuis want z'n voeten bleken bevroren. Hij is er een week behandeld. Van beide voeten moest een deel van de grote teen worden afgezet. Gelukkig zonder nadelige gevolgen, want hij heeft nadien nog vaak geschaatst met name in de Alblasserwaard (Molentochten). Volgende week begint meteorologisch gezien de lente en dan zal ik dit winterse onderwerp afsluiten."

Meer berichten